|
| |||||||
Motor/Teknik Bilgiler icinde İkİ zamanli motorlarinin ÇaliŞma İlkelerİ konusu , İki zamanlı dizel motorlar Dört zamanlı motorlarda bir iş çevrimi 4 piston strokuna tekabül etmektedir. Dört piston strokunda krank mili 2 devir yapmaktadır. İki zamanlı motorlarda bir iş çevrimi iki ...
 |
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
12-27-2009, 23:42
|
#1 | ||
|
SİTE KURUCUSU
|
İki zamanlı dizel motorlar Dört zamanlı motorlarda bir iş çevrimi 4 piston strokuna tekabül etmektedir. Dört piston strokunda krank mili 2 devir yapmaktadır. İki zamanlı motorlarda bir iş çevrimi iki piston strokunda tamamlanmaktadır.
İki zamanlı bir motorda sıkıştırma ve genişleme olayları birbirini takip eden iki strokun ÜÖN tarafında olmaktadır. Emme ve egzoz olayları ise aynı strokların AÖN tarafında olmaktadır. İki zamanlı motorlarda emme ve egzoz olayları iç içe girmiş durumdadır. 1. STROK: EGZOZ VE SÜPÜRME Piston ÜÖN'dan AÖN'ya doğru giderken silindir içerisinde, yüksek basınçlı gazların yani yanmış iş gazının bulunduğunu düşünelim. Bu gazlar genişleyecek ve genişleme esnasında piston ÜÖN'ya doğru itmeye devam edecektir. Piston AÖN'ya doğru yaklaştığında egzoz supapları açılmakta ve yanmış supaplardan dışarı çıkmaya başlamaktadır. Piston AÖN'ya doğru gitmesine devam ederken taban yüzeyi süpürme portlarının S.P. ile işaretlenen kenarını açmaya başlayacaktır.Açılan portlardan blower silindir içerisine hava gönderecektir. Bu esnada silindir içerisindeki gazların basıncı süpürme portu tarafında bulunan taze gazların basıncının altına düşmüş olacaktır.Dolayısıyla süpürme portundan gelen taze gazlar, egzoz gazını önüne katarak açık olan egzoz supaplarından dışarı atacak ve silindiri, bir evelki çevriminde iş yaparak enerjisini kaybetmiş bulunan egzoz gazlarından temizleyip hava ile dolduracaktır.Silindirin süpürülmesi ve aynı zamanda, 4 zamanlı motorlardaki emme olayının benzeri olan taze gazlarla doldurulması taban yüzeyinin S.P. ile işaretlenen kenarını kapadıktan sonra silindir içerisine taze gaz akımı duracak tır.Bu durumda egzoz supapları henüz açık vaziyettedir; ve pistonun ÜÖN'ya doğru hareketi sırasında hasıl olan hacim daralması sebebiyle bir miktar taze hava dolgusu dışarı kaçacaktır. 2. STROK : SIKIŞTIRMA VE İŞ Piston AÖN'dan ÜÖN'ya doğru giderken, yani ikinci strokunda, egzoz supapları kapandığı zaman silindir ile dışarısının irtibatı kesilir.Süpürme maddesi olarak silindire giren taze dolgu bu andan itibaren sıkıştırılmaya başlar. Sıkıştırma zamanı ÜÖN'ya gelinceye kadar devam eder. Piston ÜÖN'ya yaklaşırken karışım tıpkı 4 zamanlı motorlarda olduğu gibi enjektörden yakıt püskürtülür ve yanma başlatılır.Yanma neticesinde serbest kalan ısı enerjisi sebebiyle gazların sıcaklık ve basıncı yükselir.Olayların bundan sonraki kısmı başlangıçta anlatıldığı gibi devam eder.İki zamanlı motorlarda silindir içerisine taze gazların alınması, sıkıştırılması, tutuşturulması genişleyerek iş yapması ve egzoz gibi olaylardan müteşekkil bulunan çevrim pistonun iki strokuna yani krank milinin bir devrine sıkıştırılmıştır. İKİ ZAMANLI DİZEL MOTORLARININ İNDİKATÖR DİYAGRAMI Şekilde görüldüğü gibi a-b boyunca sıkıştırılan ve yaklaşık olarak basıncı 30~40 atm.,sıcak- lığı 500~600 °C'ı bulan hava içerisine b noktasında enjektörden yakıt püskürtülmeye başlanır. Yakıt püskürtüldüğü sürece yanma devam eder. c-d kısmında genleşen gazlar pistonu AÖN'ya doğru iter.d noktasında egzoz supapları açılır ve basınç süratle düşer.Biraz sonra e noktasında süpürme portları açılarak içeriye temiz süpürme havası dolar Piston AÖN'dan ÜÖN'ya çıkarken f noktasında süpürme portu ve a noktasında egzoz supapları kapatarak havayı sıkıştırır.Sıkıştırma b noktasına kadar devam etmektedir. İKİ ZAMANLI DIZEL MOTORLARINDA ZAMAN DİYAGRAMI Daha öncede belirtildiği gibi, 4 ve 2 zamanlı dizel motorları arasındaki en önemli yapısal fark; havanın silindirlere girişi ve egzoz gazlarının silindirlerden atılışındadır.Dolayısıyla egzoz ve süpürme olayının çok iyi bilinmeleri gerekmektedir. Bu amaçla, egzoz gazlarının silindirden atılışı ve süpürme havasının silindirlere verilişini, ölü noktalara göre düzenleyen diyagramlardan yararlanılır. Bu diyagramlara krank dairesi veya supap diyagramları isimlerinin verildiği bilinmektedir. İki zamanlı ve yüksek devirli bir dizel motorunun krank dairesi görülmektedir.Bu diyagramda egzoz supapları AÖN'dan 70 ° önce açılmakta ve 70 ° sonra kapatılmaktadır. Böylece krank açısı türünden toplam 140 derecelik egzoz ve 100 derecelik süpürme oluşturulmakta dır.Enjektör ÜÖN'dan 14 derece önce açılmakta ve 16 derece sonra kapanmaktadır.Böylece süpürme 30 derece, genişleme 94° ve sıkıştırma 96°'lik sürelerde gerçekleşmektedir. Şekilde görülen zaman diyagramlarındaki kısaltmaların anlamları şöyledir. EA,EPA,SPA= Enjektör, egzoz ve süpürme portları açılır.EK,EPK,SPK=Enjektör, egzoz ve süpürme portları kapanır. İKİ VE DÖRT ZAMANLI DİZEL MOTORLARININ BİRBİRİYLE KIYASLANMASI Daha önce belirtildiği gibi, termodinamik olaylar yönünden, iki ve dört zamanlı dizel motorları arasında hiç bir fark bulunmamaktadır. Bu nedenle iki cins makinanın kıyaslamasını yapısal ve mekanik yönlerden ele almak gerekir. Kuramsal olarak iki zamanlı dizel motorlarının yararlarını şu şekilde belirtmek mümkündür: 1-Dört zamanlılara göre eşit ana ölçüler, eşit silindir sayısı ve devir sayısında iki misli güç üretirler.Yani, eşit güç üretmeleri durumunda ana ölçüler, dört zamanlıların yarısı kadar olacak tır.Böylece özgül makine ağırlığı ve makinenin kapladığı hacim, dört zamanlılardan önemli şekilde küçük olur. 2-Özellikle silindir sayısının 4'den fazla olduğu makinelerde, krank milinin moment dalgalanmalarına karşı iyi dengelenmesi nedeniyle ağır bir volana gerek yoktur. 3-Dört zamanlılara göre daha yüksek mekanik verim değerleri sağlamaktadırlar. Oysa, iki zamanlı motorların gerçek olarak ürettikleri güç, kuramsal olandan daha küçüktür.Çünkü fazla süpürme havası kullanıldığında zayıf yanma oluşmakta, bir yandan da silindirler iyi doldurulmadığından, oksijen miktarındaki azalma nedeniyle, yakıt iyi yakılamamaktadır ve küçük değerde ortalama basınçlar oluşmaktadır.Bunun anlamı makinanın ısıl ve fren ısıl verimlerinin azalması demektir. Yüksek devirli, 4 zamanlı,4 silindirli motorlarda krankların bir düzlem üzerinde olmamaları nedeniyle krank milinin dengelenmesi oldukça zordur.Aynı sakınca biraz daha az olmakla birlikte altı ve sekiz silindirli makinalar için, oldukça ağır bir volanı gerektirirler. İki zamanlı motorların özgül yakıt sarfiyatları, yüksek güçlü ve süperşarjlı olanlar istisna edilirse, dört zamanlı makinalardan daha fazladır. İki zamanlı dizel motorlarının dört zamanlılara üstünlüklerinin bir başka nedeni de yapılarındaki sadeliktir. Özellikle 4 zamanlı makinalarda supap hareket mekanizmasının karmaşık yapıda oluşu ve işletme sırasında büyük bir gürültü oluşturması da dikkate alınması gereken bir sakıncadır. SUPAP AYARI : Bilindiği gibi fiziksel bir kaide olarak ısınan parçalar genleşir. Supaplarda yanma odasındaki ısı ile temasta olduklarından, supap iteceklerinin zamanla deforme olması ve ısınma nedeniyle uzamaları dikkate alınarak supaplarda ayar yapılması gerekmektedir.Eğer bu uzama miktarı dikkate alınmaz ise supap oturma yüzeyi, blok veya kapaktaki yuvasına tam oturmaz. Sonuçta kompresyon kaçağına ve egzoz supaplarının yanmasına neden olmaktadır.İşte bu tehlikeyi ortadan kaldırmak için mekanik iticili bütün motorlarda supap sapı ile itici arasına bir boşluk verilir ki, bu boşluğa supap ayarı denir.Her motorun supap ayar değeri farklı olup, motorun el kitabında veya katalogdan tespit edilir.Supap ayarları motor soğuk iken yapılır.Soğuk supap ayarının yapılabilmesi için supapları ayarlanacak silindir önce supap bindirmesine getirilir ve daha sonra 360° çevrilerek senteye getirilir.Anahtar ile ayarlanacak supabın kontra somunu gevşetilir ve ayar vidası tornavida ile gevşetilerek veya sıkılmak suretiyle subap sapı ile külbütör arasındaki boşluk bir sentil ile katalogdaki değere ayarlanarak kontra somun sıkılır.
__________________
| ||
|
|
|
|
| Bookmarks |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|
Benzer Konular
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevaplar | Son Mesaj |
| İkİ zamanli motorlarin ÇaliŞma sirasi | MUZO | Motor/Teknik Bilgiler | 0 | 12-25-2009 00:15 |
İkİ zamanli motorlarinin ÇaliŞma İlkelerİ
Normal
