|
| |||||||
BOTANİK icinde Kaktüsgiller (Cactaceae) konusu , Genellikle dikenlerle bezenmiş ilginç biçimli, etli gövdeleriyle yeryüzündeki öbür bitkilere pek benzemeyen kaktüslerin 2.000'i aşkın türü vardır. Kaktüsgiller (Cactaceae) familyasını oluşturan bu türlerin hemen hepsinin anayurdu Orta ve Güney Amerika ...
 |
|
|
LinkBack | Seçenekler | Stil |
12-21-2009, 16:42
|
#1 | ||
|
SİTE KURUCUSU
|
Genellikle dikenlerle bezenmiş ilginç biçimli, etli gövdeleriyle yeryüzündeki öbür bitkilere pek benzemeyen kaktüslerin 2.000'i aşkın türü vardır. Kaktüsgiller (Cactaceae) familyasını oluşturan bu türlerin hemen hepsinin anayurdu Orta ve Güney Amerika ile Kuzey Amerika'nın güney kesimleridir. Ama bazı kaktüs türleri dünyanın başka sıcak ve kurak bölgelerine, örneğin Güney Afrika ve Akdeniz Bölgesi'ne de yayılarak oraların da yerli bitkisi haline gelmiştir. Kak******tüsler iklimi uygun olmayan bölgelerde özen******le büyütülürken kendi doğal ortamlarında son derece arsızdır ve çabucak yayılırlar. Örneğin ABD'nin Arizona eyaletinde olduğu gibi bazı bölgelerde geniş kaktüs ormanları oluş******muştur. Kaktüslerin dikenli bir topu ya da kavunu, bir ağacı, boruyu, fıçıyı, mumu, kalın bir sicimi, hatta tüylü bir tırtılı andıran çok değişik biçimleri vardır. Boyutları da biçimle******ri kadar değişken olan bu bitkilerin bazısı bir parmak, bazısı da bir ağaç büyüklüğündedir. Örneğin, dev saguaro kaktüsünün (Carnegiea gigantea) boyu 15 metreye ulaşır. En çok çöllerde ve kurak iklimli yerlerde yetişen kaktüsler yağışın hemen hemen yok denecek kadar az olduğu bu ortamlara uyum sağlayabilmek için öbür bitkilerden çok farklı bir evrimleşme geçirmiştir. Örneğin, gövdele******rinin dışı sertleşip kalınlaşarak ve mumsu bir katmanla kaplanarak su geçirmez bir yapıya dönüşmüş, içi de ya tümüyle boşalarak ya da süngersi bir özellik kazanarak su tutabilir hale gelmiştir. Kökleri ise derinlerdeki suya ulaşa******bilmek için iyice uzamıştır. Kaktüsler yağışlı dönemlerde toprağın derinliklerinden aldıkla******rı suyu kurak mevsimlerde kullanmak üzere gövdelerinde biriktirirler. Bu gövdeler yalnız******ca su deposu olarak görev yapmaz, ayrıca hücrelerindeki klorofil denen yeşil renk mad******desinin yardımıyla besin de üretir. Öbür bitkilerde besin üretme işini temel olarak yapraklar üstlenmişken kaktüslerin çoğunun bildiğimiz anlamda yaprağı yoktur; yapraklar genellikle aşırı su kaybını önlemek üzere pul ya da diken haline dönüşmüştür. Birkaçı dışında çoğu dikenli bir yapıya sahip olan bu bitkilerin bazılarında 50 binden çok diken bulunabilir. Büyüklüğü, inceliği ve kalınlığı türe göre değişen dikenler, bitkileri gövdeler******deki sudan yararlanmak isteyen hayvanların saldırılarından korur. Kaktüslerin sarı, mor, kırmızı ya da pembe renkli, genellikle iri ve alımlı çiçekleri vardır. Bazı türler her yıl, bazıları ise çok uzun aralarla, örneğin, beş yılda bir çiçek verir. Kaktüsler hem ilginç biçimleri, hem de parlak renkli çiçekleri için dünyanın pek çok yerinde yaygın biçimde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Çiçekçilikte ayrı renkli iki değişik türün birbirine aşılanmasıyla elde edilen ol******dukça ilginç görünümlü kaktüs çeşitleri geliş******tirilmiştir. Ülkemizde de "kaynanadili" denen kaktüsler başta olmak üzere irili, ufaklı pek çok kaktüs türü yetiştirilir. Çoğu kez diken******lerle kaplanmış etli yaprakları andıran yassı gövdeleriyle tanınan kaynanadilleri Opuntia cinsinde yer alır. Gene, aynı cinsten frenkin******ciri ya da hintinciri denen bir başka tür (Opuntia ficusindica) ise yurdumuzun Akde******niz ve Ege kıyılarında kendiliğinden yetişir. Ağaççık boyutuna ulaşabilen bu türün meyve******leri yöre halkı tarafından toplanarak yenir. Genellikle iri bir yumurta büyüklüğüne ula******şan frenkinciri meyvelerinin bol dikenli, zarımsı bir kabuğu ve çok sayıda iri tohum içeren turuncu renkli yumuşak ve sulu eti vardır. Amerika'da da çeşitli kaktüs türlerinin meyvelerinden ve sulu gövdelerinden alkollü ya da alkolsüz içecekler hazırlanır ve reçel yapılır. Ayrıca, uyuşturucu bileşikler içeren bazı kaktüs türlerinin özsuları Amerika Yerli-leri'nce dinsel törenlerde kullanılır. Opuntia9_filtered.jpg Bilimsel Sınıflandırma
Kaktüs, cins adı olmamasına rağmen, kaktüsgiller familyasını oluşturan gövdeleri etli, yassılaşmış ve sulu olan, yaprakları diken şeklini almış bütün çiçekli bitkilere verilen ortak addır. Genellikle çöllerde ve tropiklerde yaygınlardır. Sukkulent gövdeleri aynı zamanda özümleme görevini de yapar. Çölde yetişen Saguaro, en büyük kaktüslerden biridir. Yetişkinleri genellikle 12 metre boya ulaşır, nadiren de 15 metreyı aşanları bulunur. kaktüsgillerin suya ihtiyaçları çok azdır. bolsulu ve çok yağışlı hava istemezler. Kaktüsler çok yağış ve su istemeyen bitkilerdir. Genellikle çöllerde ve sıcak iklimlerde yetişirler. Kökleri çok uzun ve kalındır. Bu özellikleri ve yapraklarının diken şeklinde olmaları, onları diğer bitkilerden ayırır. Kaktüslerin eni ve boyu iyi beslendiği takdirde oldukça uzun ve kalındır. Bazı kaktüslerin dikenleri zehirli olabileceği gibi, her şekilde deriye battığında ince dikenleri yüzünden çok can acıtırlar ve çıkarılmaları zordur. Cinsler Kaktüsgillere ait önemli bazı cinsler şöyledir:
__________________
| ||
|
|
|
|
| Bookmarks |
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|
Kaktüsgiller (Cactaceae)
Normal
